Logo haaksbergerkoerier.nl


Volgens de gemeente zou het voor Harry Tijhuis, die in Hupsel woont, rustiger worden met de nieuwe weg. Maar het werd juist drukker. En er ligt meer asfalt voor z'n huis. De oude N18, de nieuwe N18, een bedieningsweg, een fietspad.  "Zelfs in het westen van het land zouden ze opkijken van zoveel asfalt!" 
Volgens de gemeente zou het voor Harry Tijhuis, die in Hupsel woont, rustiger worden met de nieuwe weg. Maar het werd juist drukker. En er ligt meer asfalt voor z'n huis. De oude N18, de nieuwe N18, een bedieningsweg, een fietspad. "Zelfs in het westen van het land zouden ze opkijken van zoveel asfalt!" 

'Een weg die iedereen nodig vond, maar niemand voor de deur wilde hebben'

  Cultuur

Twente/Achterhoek - De aanleg van de nieuwe N18 Twenteroute is een van de grootste technische ingrepen ooit in de Achterhoek en Twente. De weg verbindt de A18 met de A35, maar verdeelt buurtschappen. Dat alles en véél meer is vastgelegd in een film die vrijdagavond 18 mei in première gaat: voor de Achterhoek om 20.00 uur in zaal De Mattelier in Groenlo, voor Twente op dezelfde tijd in bioscoop Concordia in Enschede.

In de weken daarna gaat de film op tournee naar alle plaatsen aan de Twenteroute en is dan te zien in filmhuizen, cultuurcentra en feestzalen voor 5 euro per persoon. Bijzonder is een voorstelling op 27 mei in Neede, in de voormalige Luxorbioscoop aan de Borculoseweg. Die wordt ingericht als een drive-in bioscoop, uitsluitend voor gebruikers van scootmobielen en rolstoelen. Zij kunnen zo naar binnen rijden, omdat de bioscoopstoelen al jaren geleden zijn weggehaald.

Alle leeftijden

De ruim twee uur durende filmdocumentaire laat zien hoe de nieuwe weg tot stand kwam met commentaren van inwoners die uit het tracé moesten verhuizen, aanwonenden die hun omgeving drastisch zagen veranderen en wegenbouwers die 26 kunstwerken bouwden en tientallen kilometers asfalt legden. Het is een onthullende, aandoenlijke, vermakelijke, informatieve en historische film, geschikt voor alle leeftijden.

De film is geregisseerd en gemonteerd door Ton Kraayenvanger in Neede, die met zijn documentaires internationale faam heeft verworven en tal van prijzen heeft gewonnen. Voor de productie van 'N18, de Film' zorgden de Needse journalist Willem Kootstra en Eibergenaar Jan Wanders, bestuurslid van Videoclub Berkelland, vanwaar het initiatief voor de documentaire uitging.

25 cameralieden

Zo'n vijfentwintig cameralieden van filmclubs in Doetinchem, Groenlo, Berkelland, Haaksbergen en Enschede werkten zo'n drie jaar lang aan dit document. Uniek is dat het omvangrijke filmproject tot stand is gekomen zonder budget. Alle medewerkers leverden hun bijdrage 'voor eigen rekening, risico en plezier'. Enkele buitengewone uitgaven werden gedekt door bijdragen van sponsors.

"We hebben de documentaire gemaakt om de ingrijpende en historische gevolgen voor Achterhoek en Twente voor altijd vast te leggen", zegt regisseur Ton Kraayenvanger. Door de historische en voor velen emotionele waarde is de documentaire een kostbaar bezit geworden van de gezamenlijke filmclubs. De film wordt uitgebracht op DVD voor slechts 10 euro. De opbrengst ondersteunt de regionale videoclubs. "Koop er meer, de film is ook leuk om weg te geven", bevelen de clubs aan.

Historisch belang

De documentaire van de Achterhoekse en Twentse filmers is van historisch belang door de onthullende kijk op de verstrekkende gevolgen van de aanleg van de nieuwe autoweg voor mens en dier. 'N18, de Film' is neutraal over de noodzaak danwel overbodigheid van de nieuwe autoweg en brengt voorgeschiedenis en werkzaamheden chronologisch in beeld.

Een bioloog kijkt terug op zijn pleidooi om natuur en aantrekkelijk cultuurgebied te sparen door rondwegen aan te leggen om de dorpen aan de oude N18. Een oud-Gelders gedeputeerde vertelt hoe hij een nieuwe autoweg bepleitte om het moeilijk bereikbaar geworden Achterhoekse bedrijfsleven te beschermen en te steunen.

Verzet

De nieuwe N18 Twenteroute is 'een weg die iedereen nodig vond, maar niet voor eigen deur wilde hebben'. De film laat het verzet zien in de Achterhoek. Na jaren van studeren, protesteren en procederen kwam de doorbraak toen de Hoge Raad de laatste bezwaren tegen het jongste tracé ongegrond verklaarde. Prompt ontstond koortsachtige activiteit bij gemeentebesturen en nutsbedrijven om kabels en leidingen veilig te stellen waar ze het tracé kruisen. In de gemeente Haaksbergen moesten hoogspanningsmasten worden verhoogd.

85 gezinnen uitgekocht

Inmiddels had Rijkswaterstaat al zo'n vijfentachtig gezinnen met onroerend goed in het tracé uitgekocht. Dat kostte een derde van het 320 miljoen kostende wegenbouwproject, dat 27 kilometer autoweg omvat met op- en afritten, 26 kunstwerken en 44 kilometer aan parallelwegen. Rijkswaterstaat gunde de aanleg van de nieuwe N18 Twenteroute aan Noaber18; de werknaam van het consortium dat het werk zelf moest voorfinancieren en bovendien 25 jaar verantwoordelijk is voor het onderhoud van de autoweg.

Nieuwe loop Slinge

Om bij Groenlo bruggen in de nieuwe N18 en de naastgelegen ventweg haaks over de Slinge te kunnen leggen werd de loop van de rivier gewijzigd. Ook daarmee had Noaber18 geen moeite. Bovendien moest de aannemer bij Groenlo de afslag naar de Duitse buurgemeente Vreden verleggen. Daar moet het grensoverschrijdende verkeer nu enkele kilometers meer rijden.

Bedankje in Pools

Werken voor Noaber18 was ook in trek. Er kwamen tientallen specialisten uit het hele land en het buitenland, waaronder België, Duitsland, Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Polen en Roemenië, naar hier. Bovendien werkten tal van onderaannemers uit Twente en de Achterhoek mee met lokaal personeel. Noaber 18 plaatste bordjes langs de weg met dankbetuigingen in het Pools en Roemeens.

Vertoningen in regio

De film wordt onder meer vertoond op vrijdag 18 mei bij Concordia in Enschede (20 uur), op zaterdag 19 mei in d'Olde Mölle (foto) in Neede (20 uur), op zondag 27 mei in de oude bioscoop Luxor (drive-in voor scootmobiel- en rolstoelgebruikers! (14.30 uur)), op maandag 28 mei in De Klok in Eibergen (19.30 uur), op donderdag 31 mei in de Oude Usseler School in Usselo (19.30 uur), diezelfde dag in Theater De Kappen in Haaksbergen (20 uur) en op vrijdag 8 juni in de Dorpsaccommodatie Rietmolen (20 uur). Vanaf 19 mei is de DVD ook te koop à 10 euro per stuk. 

De trailer is te zien op YouTube

reageer als eerste
Meer berichten


Shopbox